Rudnici mrkog uglja „Banovići“ su raspisali otvoreni postupak nabavke angažovanja radnika mašinske struke (bravari – varioci) na vanrednim poslovima popravke postrojenja u pogonu „Separacija“ sa procijenjenom vrijednošću od 110.000 KM (bez PDV-a). Radi se o „atipičnoj nabavci“ 65.000 časova angažmana radnika mašinske struke (bravari – varioci). Pitanje je da li su to ujedno i vanredni poslovi jer su isti realizovani i tokom 2018. i 2019. godine.
Da se radi o „namještanju poslova“ i javnoj nabavci koja je u suprotnosti s principima nediskriminacije i jednakog tretmana ukazuje i zahtjev za ekonomskom i finansijskom sposobnošću gdje se od potencijalnog ponuđača traži „Da je u posljednje 3 (tri) godine uspješno realizovao najmanje 1 (jedan) ugovor vrijednosti minimalno 100.000,00 KM bez PDV-a na poslovima Angažovanja radnika mašinske struke (bravari, varioci) na popravci mašinskih postrojenja na Separaciji“. Analizom prethodnih poslova ugovornog organa je vidljivo da je u oktobru 2019. godine ugovoren istovjetni posao s firmom Vienn Tehnokomerc iz Tuzle u vrijednosti od 104.975 KM (bez PDV-a).
Iz provedene analize je vidljivo direktno kršenje Zakona o javnim nabavkama ali ne i Krivičnog zakona FBiH (ili BiH), što ugovornom organu daje mogućnost da „štima“ poslove bez značajne mogućnosti da odgovara za postupke. Naime, Krivični zakoni Bosne i Hercegovine i Federacije Bosne i Hercegovine ne predviđaju posebna krivična djela u oblasti javnih nabavki. Međutim, Krivični Zakonik Republike Srpske, od 2017. godine propisuje krivična djela Zloupotreba u postupku javne nabavke (član 250.) i Nezakonito davanje pogodnosti privrednim subjektima (član 325). Također, Krivični zakon Brčko Distrikta, od 2017. godine propisuje krivična djela Zloupotreba u postupku javne nabavke (član 236a.) i Nezakonito pogodovanje (član 377a.). Tako je Krivičnim Zakonik u Republici Srpskoj u članu 250 propisuje da „Odgovorno lice u privrednom društvu ili drugom subjektu privrednog poslovanja koje ima svojstvo pravnog lica ili poduzetnik koji u postupku javne nabavke podnese ponudu zasnovanu na lažnim podacima, ili se na nedozvoljen način dogovara s ostalim ponuđačima, ili poduzme druge protupravne radnje u namjeri da time utiče na donošenje odluka naručioca u bilo kojoj fazi postupka javne nabavke, kaznit će se kaznom zatvora od šest mjeseci do pet godina i novčanom kaznom.“ Istovremeno član 325. istoimenog zakonika u vezi Nezakonitog davanja pogodnosti privrednim subjektima propisuje „Službeno ili odgovorno lice koje pogoduje jednom od privrednih subjekata prilagođavanjem uslova javne nabavke ili sklopi ugovor s ponuđačem čija je ponuda u suprotnosti sa uslovima iz dokumentacije za nadmetanje, kaznit će se kaznom zatvora od jedne do pet godina i novčanom kaznom.“
Iz navedenog je vidljivo da su potrebne hitne izmjene i dopune Krivičnog zakona BiH i Krivičnog zakona FBiH s aspekta uključivanja krivičnih djela Zloupotreba u postupku javne nabavke i Nezakonito davanje pogodnosti privrednim subjektima u cilju smanjenja zloupotreba i neregularnosti u javnim nabavkama. To bi bio tek prvi korak u borbi protiv korupcije jer iskustva Republike Srpske i Brčko Distrikta BiH ukazuju da je procesuiranje navedenih djela mnogo važnije od samih izmjena krivičnih zakona. #ćiribućiriba